In 1990 wijst de regering 5 mei aan tot jaarlijkse Nationale Feestdag. Een van de brandende vragen is: hoe kunnen jongeren bij deze dag betrokken worden?
Op grond van ervaringen met lokale festivals zoals Haarlem, Wageningen en Amsterdam, die al sinds 1980 op eigen initiatief bevrijdingsfestivals organiseren, besluit het Nationaal Comite om in elke provincie een bevrijdingsfestival te organiseren.
In de jaren 1990 - 1994 verspreidt het Nationaal Comite het model van de bevrijdingsfestivals over het land. Vanaf 1994 worden er op 5 mei in alle provincies en in de hoofdstad, in totaal dertien, op jongeren gerichte muziekfestivals georganiseerd.
De bevrijdingsfestivals hebben ieder hun eigen kleur en accent en sluiten aan bij de regionale belangstelling van jongeren. Ze zijn gratis, nooit ver uit de buurt en daardoor zeer laagdrempelig voor alle jongeren, in al hun diversiteit. De festivals starten op 5 mei in de loop van de middag en lopen door tot in de avond.
Elk bevrijdingsfestival heeft een eigen bestuur en een eigen organisatie en is in die zin dan ook zelfstandig. Maar alle dertien festivals delen dezelfde uitgangspunten en doelstellingen. Het Nationaal Comite draagt zorg voor de samenhang in het totaal. Het comite voert de nationale coordinatie, de themavoorbereiding en -uitwerking, de nationale communicatie en de fondsenwerving uit.
Hoewel het aantal muziekevenementen voor jongeren in Nederland toeneemt, onderscheiden de bevrijdingsfestivals zich nadrukkelijk door hun communicatie met betrekking tot maatschappelijke thema's als (on)vrijheid, democratie, grond- en mensenrechten.
Dat de combinatie van muziek en inhoud werkt, blijkt uit publieksonderzoek: 87% van de festivalbezoekers vindt dat de viering van 5 mei vooral betekenis heeft door het stilstaan bij de waarde van vrijheid, rechten van de mens, en democratie. 97% van de festivalbezoekers is enthousiast over de formule en vindt dat de festivals ook in de toekomst georganiseerd moeten worden.
Daarbij vindt 66% dat in de toekomst nog meer aandacht besteedt kan worden aan het thema en de betekenis van 5 mei.